New Public Management ni co administrar effizientamain
La Nova Societad Helvetica dal Grischun lascha orientar

(anr) NPM (New Public Management) è in sinonim per diriger – a basa da principis giuridics e criteris economics – il pli effizientamain in’administraziun en favur da la clientella. Quest tema è stà en il center dad ina occurrenza, organisada da la Secziun grischuna da la Nova Societad Helvetica, venderdi saira a Cuira. La presidenta, Béatrice Rehli-Zeder, ha pudì beneventar in grond dumber d’interessads ord las pli diversas professiuns e posiziuns. 

Introducì a moda cumpetenta 
Peter Hablützel, directur da la Uffizi federal da persunal, Berna, è partì da la situaziun dada cun novas sfidas e respostas necessarias. Quintessenza: In problem schlià porta per il solit gia in nov. NPM munta ina via per vegnir a frida cun quai. El sa basa sin il dretg, intenda l’effizienza economica ed ha sco final in’administraziun dirigida cun success e progress. Enstagl da reglas han finamiras prioritad. Da las resursas umanas sorta dad in process in product sco resultat concret cun inditgar custs e niz. Quai succeda cun finamira, tras strategias, sur acziun e sa mussa tant en midadas structuralas (reglas) sco culturalas (senn). Premissa: Mintga organisaziun sto emprender e s’adattar permanentamain. 
Per Paul Richli, professer da dretg public a l’Universitad da Basilea, è NPM ina vaira sfida. Sco basa vala generalmain l’incumbensa dada. I regia perquai savens la tendenza da remplazzar il dretg tras l’effizienza. Quai è privlus. Ins po era gudagnar cun quai blers daners. NPM ha dentant cunfins. Sper il dretg vala era l’effizienza. Uschia po questa nova disciplina esser in instrument per guidar bain l’economia. 
Tenor Claudio Riesen, directur da la Chanzlia chantunala, èn las premissas per introducir e meglierar cun NPM l’administraziun dal Grischun zunt favuraivlas. El enumerescha insaquants projects realisads en quest senn che han fatg l’administraziun numnada pli dinamica e flexibla. Quai vala sin ils champs dal dretg persunal, da la salarisaziun, da models da lavur e tar il tegnairchasa finanzial dal Chantun. Ils dretgs politics e la libertad dal singul na dastgan dentant betg vegnir a la curta. Giavischada è dapli transparenza e controlla. NPM ha d’avair l’unica mira da servir per diriger meglier il stadi. 

Precisà insaquants aspects generals 
En in lung discurs al podium, moderà da Patrick Vogt, directur da Radio Grischa, han ils referents anc precisà insaquantas constataziuns fatgas. NPM vala generalmain sco ina buna basa e directiva. Per il solit èn las spetgas dentant zunt grondas. Ellas han la tendenza da sminuir l’influenza dal Parlament e Regenza e rinforzar quella dal l’administraziun e reducir – tras raziunalisar 
– ils servetschs publics. Quai tut sa laschia savens realisar era be cun la sauna raschun, sa dumandond tge che saja il meglier per tgi e cun quants custs. NPM sa drizza per il pli tenor reglas da l’economia privata. Talas sajan pussaivlas d’applitgar cun betg main effizienza era dal stadi. Indispensabel è che mintga pertutgà acceptia cun la segirtad d’occupaziun era la prontezza da mobilitad persunala.